facebook RSS أرسل إلى صديق طباعة تخزين نصي الإخراج خرج PDF
    قانون : 20117
    تاريخ نشره : 8/8/2010 12:00:00 AM

    پورتال

    درگاه وب یا پورتال وب (انگلیسی: Web Portal) و در معنای لغوی به معانی : باب، سر در، دروازه، مدخل، ایوان می باشد . این کلمه با توجه به کاربرد آن در علوم می تواند معانی مختلفی پیدا کند به عنوان مثال در علم معماری به معنی درگاه می باشد.
    اما در دنیای گسترده اینترنت به همان معنی اما با کمی تفاوت به کار برده می شود. سایتی را می توان پورتال نامید که بتواند اطلاعات و امکانات زیادی در اختیار کاربر بگذارد تا نیازهای کاربر برطرف شود. این اطلاعات ممکن است شامل هر چیزی شوند به عنوان مثال کاریابی، معرفی سایت های دیگر، اخبار، خدمات دهی از جمله ایمیل، اطلاعات معاملات بورسی و غیره. نمونه این یک سایت که می توان آن را پورتال نامید سایت Yahoo! است.

    پورتال

    نام پورتال‌ها را زیاد شنیده ایم، اما برای خیلی‌ها این سوال پیش آمده است که واقعا یک پورتال چیست؟ چه ویژگیها و خصوصیاتی دارد؟ و چه تفاوتی با یک وب‌گاه دارد؟ کلمه Portal در فارسی و در فرهنگهای لغت به معنی `دریچه`، `درگاه` و `مدخل` است. اما معنی آن در تکنولوژی اطلاعات متفاوت است. اگر بخواهیم ساده تر بگوییم، پورتال صفحه وب واسطی است که امکان دسترسی آسان را به هر چیزی که کاربر، برای انجام وظیفه یا خواسته اش نیاز دارد – بدون توجه به محل فیزیکی آن فراهم می‌کند. به بیان دیگر پورتال`درگاهی` است به دنیایی مجازی که کاربر می‌تواند از طریق امکانات فراهم شده در آن، تمامی نیازهای خود را براورده کند. نیازهایی مانند جستجو و یا خرید(مثلا یک کتاب)، دسترسی به حساب بانکی، افزایش و کاهش اعتبار یک حساب اعتباری و یا به روز رسانی اطلاعات سخت‌افزاری از محل کار، پورتال همه چیز را از طریق درگاهی واحد برای کاربر خود فراهم می سازد. اولین کتاب به زبان فارسی در زمینه وب پورتال ها توسط مهندس توماج فریدونی در سال 1385 توسط انتشارات ناقوس و مرو تحت نام "پورتال، اعتبار نهان" در 208 صفحه منتشر گردید که در آن کتاب اطلاعات کامل و دقیقی از مفهوم پورتال ها و چگونگی راه اندازی و مدیریت آنها شرح داده شده است.

    ویژگیهای اصلی یک پورتال عبارت اند از

        تجمع اطلاعات
        هدف دار بودن اطلاعات
        دردسترس بودن اطلاعات
        دریچه ورود منحصر به فرد

    یک پورتال نیز مانند یک کامپیوتر خانگی، اطلاعات و خدمات گوناگونی را در یک صفحه وب واحد و به صورتی سازگار و خوش ترکیب در دسترس می گذارد. گاهی به این صفحه web top هم گفته می‌شود. پورتال نقطه شروع یا صفحه اولیه مشخصی هم می‌تواند داشته باشد تا کاربران در زمان اتصال به وب آن را مشاهده کنند. اگر چه بر خلاف صفحه کامپیوتر، پورتال می‌تواند از طریق مجموعه وسیع دستگاههایی که قابلیت اتصال به وب در آنها پیش بینی شده (از جمله موبایلها) مورد استفاده قرار گیرد.

    هر چند شباهت ظاهری فراوانی میان یک وب‌گاه و یک پورتال وجود دارد، به گونه‌ای که در نگاه اول تفاوت چندانی میان آن دو مشاهده نمی‌شود اما این دو کاملا از یکدیگر متفاوت اند.سوال اینجاست که به طور مشخص تفاوت آن دو در چیست؟ در پاسخ به این سوال باید گفت ویژگیهای زیر در یک پورتال آن را از یک وب‌گاه متمایز می‌کند:

    درگاه ورود منفردی که از طریق آن می‌توان به مجموعه منابع مرتبط با پورتال دست یافت. نمایش هدفدار اطلاعات با استفاده از تجربیات کاربر. دسترسی تقسیم بندی شده به انواع داده و اطلاعات گروه بندی شده. در اختیار گذاشتن امکان ارتباط و همکاری میان همه کاربران و استفاده کنندگان پورتال. امکان پیوستن به نرم‌افزارها و سیستم‌های نرم‌افزاری که گردش کاری مشخص و تعریف شده‌ای دارند.
    تاریخچه خلاصه پورتال

    اگر در دنیای کامپیوتر به عقب بازگردیم، زمانی را خواهیم یافت که در آن سیستم‌های نرم‌افزاری به گونه‌ای متحول شدند که دیگر لازم نبود برای کار با یک برنامه، برنامه‌های دیگر بسته شوند، یعنی همزمان از چند برنامه کاربردی استفاده می‌کردیم. بدون آنکه با مشکلی مواجه شویم.امکانی که قبل از آن وجود نداشت. تاریخچه پورتال‌ها از همان زمان آغاز شد و نسلهای تکامل یافته آنها یکی پس از دیگری پا به عرصه دنیای اطلاعات گذاشتند.

    نسل اول پورتال‌ها : اولین پورتال ها، که از آنها تحت عنوان نسل اول نام برده می‌شود، بر فراهم نمودن محتویات ایستا، مستندات و همچنین خوراکهای اطلاعاتی زنده در صفحات وب مبتنی بودند. مثالهای نمونه این نسل سایت‌های yahoo یا Excite است. این پورتالها در محیطی به هم پیوسته، اهداف مشابهی را دنبال کرده و صفحه واسط مشخص و منحصر به فردی را برای دستیابی به مجموعه اطلاعات توزیع شده در سراسر شرکت یا سازمان خود، در اختیار کاربر می گذاشتند. این اطلاعات معمولاً شامل اخبار شرکت، شرایط و فرم‌های استخدام، اطلاعاتی مربوط به کارکنان و چگونگی ارتباط با آنها، مستندات رسمی و سیاست‌های اعلام شده شرکت و همچنین لینک‌های ارتباطی مفید بود.

    نسل دوم پورتال‌ها : نسل دوم پورتال‌ها بر اطلاعات مشخص تر و نرم‌افزارها متمرکز بودند. در اساس شباهت زیادی به خصوص در زمینه فراهم آوردن اطلاعات با نسل اول داشتند با این همه تفاوت مهمی نیز وجود داشت: این پورتالهای امکان همکاری کاربران را در محیطی به هم پیوسته فراهم می‌کردند و همین امکان، نقطه تمایز آنها با نسل پیشین محسوب می‌شد.

    پورتال‌های نسل دوم قابلیت همکاری متقابل را در ادارات مجازی برای تیم‌های کاری و به منظور انجام وظایفشان فراهم می ساختند. نسل دوم پورتال‌ها سرویس‌های متعددی داشتند که از جمله آنها می‌توان به سرویس‌های مدیریت محتوی ( سازمان دهی و مدیریت اطلاعات مرتبط ) و سرویس‌های همکاری (که به کاربران امکان می‌داد با یکدیگر گپ زده و برای یکدیگر ایمیل فرستاده و قرار ملاقات تنظیم کنند) اشاره کرد. در این پورتال‌ها قابلیت تعریف گروه‌های کاربری نیزفراهم آمده بود. به بیان دیگر این پورتال‌ها سازو کار همکاری داخلی را در یک سازمان فراهم می ساختند.

    نسل سوم پورتال‌ها : نسل سوم با هدف ایجاد فضای مجازی تجارت الکترونیک (E-Business ) بوجود آمد. پورتال‌های نسل سوم به عنوان واسط ارتباطی کارمندان، تهیه کنندگان، تولید کنندگان و مشتریان قلمداد می‌شوند. ویژگی فوق العاده این پورتالها امکان مرتبط شدن نرم‌افزارهای مستقر در سرورهای مختلف است. به بیان دیگر، این پورتال‌ها نقطه به هم پیوستن محتویات و برنامه‌های کاربردی مستقر در سرورهای مختلف بطور همزمان و با استفاده از همکاری سرویسهای خدماتی آنان اند. به علاوه امکان دسترسی به محتویات و امکانات سیستمهای مختلف را از طریق ابزارها و تجهیزات متنوع، بسته به نیاز کاربر امکان پذیر می‌کنند. این گروه پورتال‌ها مجموعه قابل توجه و ارزشمندی از اطلاعات، مستندات، امکانات و قابلیتهای نرم‌افزارهای مرتبط را از طریق درگاه واحدی برای کاربر فراهم می‌کنند.

    به علاوه، این پورتالها به صورتی خودکار و بر اساس نقش کاربران هدفمند شده و ویژگیهایی خاص آنها می‌یابند. به بیان دیگر، نحوه نمایش، محتوی و امکانات در دسترس، بسته به نقش تعریف شده برای کاربر به گونه‌ای منحصر به فرد و خاص وی در اختیار او قرار می‌گیرد. کلید توسعه آینده این نسل از پورتال ها، ایجاد چهارچوب‌های کاری باز ( از قبل تعریف نشده ) برای سرویس‌های عمومی خواهد بود.
    انواع پورتال‌ها

    یک سازمان مجموعه متنوعی از کاربران دارد که از جمله آنها می‌توان به مشتریان، شرکا، کارمندان اشاره کرد. همه این کاربران علاقه مندند از اطلاعات و خدمات آن سازمان استفاده کنند. کاملا آشکار است که هر کدام از آنها نیازهای خاص و اغلب متفاوتی دارد. برای پاسخگویی به این تنوع، انواع مختلف پورتال ایجاد شده و مورد استفاده قرار می‌گیرد. به طور کلی بر حسب چگونگی پاسخگویی به نیازهای کاربران، پورتال‌ها را می‌توان در چهار گروه زیر دسته بندی کرد:

    Business to Customer Portal) B2C)

    این نوع از پورتال با سیستمهای CRM 1 مرتبط بوده و دسترسی مستقیم مصرف کننده را به مجموعه وسیعی از اطلاعات و خدمات فراهم می‌کند – برای مثال، اطلاعاتی مانند `راهنمای استفاده از محصولات` و `وضعیت سفارش مشتری ` در خریدهای خود و همچنین امکانات ارتباطی کاربر با بخش پشتیبانی مشتریان در این پورتال‌ها پیش بینی می‌شود. مانند هر پورتال دیگری، یک پورتال B2C معمولاً در قد و قواره‌ای ارائه می‌شود که نیازهای مشتریان خود را پاسخ دهد.

    Business to Business Portal) B2B) نوع دیگر پورتال در زنجیره مدیریت منابع شکل می‌یابد2. در این نوع پورتال اطلاعات لازم برای تولید کنندگان، تهیه کنندگان، نمایندگی‌ها و همچنین توزیع کنندگان، به گونه‌ای مناسب و دسته بندی شده جمع آوری و در اختیار آنان قرار می‌گیرد. نمونه عمومی پورتال B2B - برای مثال، یک شریک تجاری را قادر می‌کند تا به بخشهایی از اطلاعات و امکانات مانند سفارش خرید و صدور فاکتور دسترسی داشته و از امکانات این بخشها استفاده کند. به هم پیوستن برنامه‌های کاربردی یکی از پیشنیازهای لازم برای یکپارچه سازی محیط‌های تجاری در بستری واحد و ایجاد محیط مجازی لازم برای کسب و کار است. محیطی که در آن امکان تهیه کالا یا خدمات، صدور صورت حساب خرید و فروش، دسترسی به اطلاعات تولید و دیگر امکانات مرتبط با نیازها فراهم می اید.

    Business to Employee Portal) B2E) این پورتال‌ها که اغلب با عنوان پورتال‌های اینترانتی شناخته می‌شوند معمولاً به منظور تجمیع، انتشار و به اشتراک گذاری اطلاعات و خدمات به پرسنل یک سازمان ایجاد می‌شوند. B2Eها به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

    • پورتالهای کارکنان که امکان دسترسی به محتویات به هم پیوسته‌ای مانند اخبار شرکت، اطلاعات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، موتور جستجو و منابع فنی و گزارشها را در اختیار می گذارد. اطلاعات این نوع پورتال معمولاً در دسترس همه کارکنان یک سازمان قرار می‌گیرد. این پورتال کارکنان و شاغلین یک سازمان را قادر می‌کند تا از طریق گپ و گروههای گفتگو با یکدیگر در تماس بوده و با یکدیگر همکاری کنند. عموما، این پورتال‌ها امکاناتی نظیر ثبت نام در یک کلاس و یا یک اردو را نیز در اختیار کاربر خود قرار می‌دهند. به علاوه کاربران این پورتال معمولاً می‌توانند اطلاعات شخصی خود مانند نام و کلمه عبور را تغییر دهند.

    • Knowledge worker portal که با یک یا مجموعه اهداف مشخص مثلا فروش یک محصول ایجاد می‌گردد. این پورتال‌ها مجموعه‌ای از محتویات را به منظور پشتیبانی از فرآیند یا فرآیندهای مشخصی در اختیار می گذارند. برای مثال یک برنامه تکنسین خودکار ممکن است نیازمند منابعی از برنامه‌های کاربردی دیگر مثلا برنامه‌های تعمیر و نگهداری باشد تا بتواند اطلاعات لازم در زمینه تاریخچه بازبینی و تعمیر، زمان بندی تجهیز و یا قطعات و لوازم مورد نیاز برای تعمیر آن را کسب کند.


    تعليق



    عرض غير العامة
    تصویر امنیتی :